Iwan Nijkamp is recruiter en ontwikkelcoach en integreert al een decennium de ActionTypes-benadering in zijn werk. Tijd voor een gesprek dus.

Dag Iwan, fijn dat je tijd vrij kunt maken voor dit gesprek. Kun je iets vertellen over jezelf en wat je doet?
Ik ben Iwan Nijkamp. Ik ben getrouwd en heb twee kinderen. In mijn dagelijks werk ben ik recruiter binnen een technisch bedrijf dat zich richt op het ontwerpen en bouwen van procesinstallaties, zogenaamde pilot plants. Dat zijn installaties die worden gebruikt om nieuwe technologieën te ontwikkelen en te testen, vaak met een focus op duurzaamheid en innovatie. We zijn dus bezig met het bouwen van de fabrieken van de toekomst.
Daarnaast ben ik al jarenlang bezig met coaching en teamontwikkeling. Vanaf 2016 heb ik dat zelfs grotendeels fulltime gedaan, in combinatie met opdrachten als recruiter. De afgelopen jaren heb ik dat iets anders ingericht. Nu werk ik vier dagen in loondienst en besteed ik één dag aan coaching. Die combinatie vind ik heel krachtig, omdat ik enerzijds de continuïteit heb van een vaste functie en anderzijds de vrijheid om bij verschillende organisaties binnen te kijken. Juist het werken met verschillende mensen, teams en sectoren maakt het voor mij interessant en houdt het me scherp.

Welke rol speelt de ActionTypes-benadering in je werk?
Het begrijpen van mensen is voor mij de kern van mijn werk. Ik ben daar al vrij vroeg mee begonnen, rond 2008, toen ik me ging verdiepen in de typologieën van Jung. Dat gaf me inzicht in cognitieve voorkeuren. Dat heb ik lange tijd toegepast in mijn werk, maar ik merkte ook dat er iets ontbrak.
Toen ik in aanraking kwam met ActionTypes veranderde dat mijn manier van kijken behoorlijk. Ineens ging het niet alleen meer over hoe iemand denkt, maar ook over hoe iemand beweegt, reageert en zich fysiek uitdrukt. Ik ben daardoor veel meer gaan letten op lichaamshouding, motoriek en non-verbaal gedrag. Zit iemand rechtop of juist scheef? Is iemand meer horizontaal of verticaal georiënteerd? Dat soort observaties geven mij heel veel informatie over hoe iemand in elkaar zit.
In gesprekken gebruik ik dat continu. Ik probeer niet alleen cognitief aan te sluiten bij iemand, maar ook op fysiek en emotioneel niveau. Daarbij stel ik vaak vragen die verder gaan dan het denken alleen. Ik vraag bijvoorbeeld wat iemand voelt, maar ook wat er in het lichaam gebeurt. Dat maakt gesprekken vaak dieper en zorgt ervoor dat mensen beter inzicht krijgen in zichzelf.

Hoe ga je om met moeizame gesprekken?
Dat is iets wat je niet altijd kunt voorkomen, maar je kunt er wel bewust mee omgaan. Ik merk tijdens gesprekken vrij snel wanneer het niet stroomt. Dat kan zitten in kleine dingen, zoals een blik, een reactie of het gevoel dat we elkaar niet echt begrijpen. Op zo’n moment probeer ik niet door te duwen, maar juist even stil te staan bij wat er gebeurt.
Ik herken bijvoorbeeld dat mijn eigen drijfveer, anchoring, maakt dat ik soms wat meer vanuit ervaring en gevoel praat. Voor mij is dat logisch en prettig, maar voor iemand die juist behoefte heeft aan concreetheid en richting kan dat verwarrend zijn. Die persoon kan dan denken: waar gaat dit nou eigenlijk naartoe? Op dat soort momenten neem ik bewust een stap terug. Ik benoem wat ik zie gebeuren en vraag of de ander mij begrijpt of dat ik het anders moet uitleggen. Door mijn taal aan te passen en expliciet te checken, ontstaat er vaak ineens duidelijkheid en verbinding. Dat soort momenten zie ik eigenlijk als cadeautjes, omdat ze laten zien waar de echte afstemming zit.

Welke rol spelen drijfveren in jouw coaching en hoe pak je dat aan?
Drijfveren vormen voor mij de basis van hoe mensen functioneren. Als ik ergens mee moet beginnen in coaching of communicatie, dan zijn het de drivers. Zij bepalen namelijk hoe iemand in beweging komt en wat iemand nodig heeft om tot actie over te gaan. In mijn coachingstrajecten begin ik altijd met een intakegesprek. Daarin kijk ik naar de vraag van iemand, maar vooral ook naar de klik en het vertrouwen van beide kanten. Zonder dat fundament heeft een traject weinig kans van slagen.
Ik werk niet met vaste programma’s of beloftes over specifieke uitkomsten, omdat ieder traject anders is. Wat ik wel durf te zeggen, is dat er na een periode van samenwerken altijd iets verandert. Dat kan zichtbaar zijn in gedrag, in keuzes of in hoe iemand zich voelt. Soms leidt dat er zelfs toe dat iemand besluit van baan te veranderen. Dat zie ik niet als een probleem, maar juist als een teken dat iemand dichter bij zichzelf komt.
Mijn eigen drijfveer, projection, speelt daarin een grote rol. Ik ben sterk gericht op ontwikkeling en perspectief. Het mooie is dat wanneer ik iemand help om stappen te zetten in zijn of haar ontwikkeling, ik zelf ook groei. Dat maakt het werk voor mij betekenisvol. Het gaat mij niet om cijfers of prestaties op zich, maar om het verschil dat je kunt maken in iemands leven.

Wat zijn de belangrijkste inzichten die je hebt opgedaan over mensen en teams?
Wat mij vooral opvalt, is dat niet iedereen zich bewust is van zijn of haar drijfveren, vooral als het gaat om de ontwikkelingsgerichte kant. Mensen die sterk in het hier en nu leven, kunnen het lastig vinden om na te denken over de toekomst. Ze weten soms echt niet wat ze over vijf jaar willen doen. Dat kan frustrerend en zelfs pijnlijk zijn. In coaching is het dan heel bijzonder om te zien wat er gebeurt als iemand ontdekt dat er wel degelijk een behoefte aan ontwikkeling onder zit. Dat kan echt een doorbraakmoment zijn.
Ook in teams zie ik hoe waardevol deze inzichten zijn. Door te kijken naar de combinatie van profielen, drijfveren en gedrag kun je vaak al voorspellen hoe samenwerking zal verlopen. Ik werk daarom steeds vaker met teams door eerst individueel inzicht te creëren en dat vervolgens samen te brengen. Mensen reflecteren op wat ze nodig hebben, waar hun kracht ligt en waar hun valkuilen zitten. Door dat bespreekbaar te maken, ontstaat er meer begrip en openheid.
Voor mij draait het uiteindelijk allemaal om ontwikkeling. Of ik nu met één persoon werk of met een heel team, het doel is altijd dat mensen meer inzicht krijgen in zichzelf en daardoor beter in staat zijn om keuzes te maken die bij hen passen. Dat proces kost tijd en vraagt om vertrouwen, maar het levert altijd iets op dat blijvend is.

Superinteressant. Is er tot slot nog iets wat je kwijt wil?
Ik hoop dat de hele ActionTypes-benadering groter wordt. Dat gun ik de mensheid, want dit kan echt een verschil maken in je leven. En dat het dan niet te ‘fixed’ wordt, dus dat het inzicht en wijsheid blijft bieden. Tot nu toe is deze benadering zich blijven ontwikkelen en ik hoop dat dit nog even doorgaat.

Dankjewel voor dit gesprek Iwan. En succes met coachen en ontwikkelen!

Iwan is één van de sprekers tijdens het ActionTypes Uitwisseling Platform op 12 december 2026 in Erp. Wil je ook hierbij aanwezig zijn? Klik dan op deze link voor meer informatie of schrijf je direct in.